XML Nedir? Özellikleri Nelerdir?

XML yani Extensible Markup Language, genişletilebilir bir işaretleme dilidir. Kısaca; web sayfalarında kullanılan bir belge biçimlendirme dilidir. XML; bilgiye erişme, veri ve uygulama kullanma, iletme, görüntüleme, depolama vb. işlemleri kolaylaştırmaktadır. Bunun yanı sıra çeşitli platform ve sistemlerden bağımsız olacak şekilde tasarlanan formatları olmaktadır. Web ile ilgilenen her bireyin iyice öğrenmesi gereken XML, büyük anlamda yardımcı olacak materyaller içermektedir. XML nedir ve ne işe yarar merak ediyorsanız, işte daha detaylı bilgi edinebileceğiniz yazımız…

XML Nedir?

Genişletilebilir İşaretleme Dili olan XML, web sayfaları için kullanılan bir belgeleme biçimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Standart yöntemler kullanarak metin verilerini depolamak, işlemek ve paylaşmak gibi işlemler için kullanılmaktadır. XML, dünya üzerinde çok fazla kullanılan işaretleme dili olmaktadır. XML’nin ne işe yaradığını tam olarak öğrenebilmek için öncelikle genişletilebilir işaretleme dili nedir onu öğrenmek gerekir.  

XML Ne Değildir?

XML nedir demeden önce XML ne değildir diye araştırırsanız, XML hakkında kafanızda daha net ve doğru şeyler oturacaktır. XML, kesinlikle bir programlama dili değildir. Genişletilebilir işaretleme dili olmaktadır. Yani XML hiçbir şekilde derlenemez. Yazılım için kullanılamaz. Sadece metin dosyası içermektedir. XML, bir veritabanı değildir. Özetlemek gerekirse; MSSQL, Oracle ya da MySQL gibi veritabanı sistemleri yerine kullanılamamaktadır. XML, bir ağ protokolü değildir. HTTP, FTP vb. gibi başka protokol kullanılarak ağ aracılığı ile gönderilen veriler aynı şekilde kodlanabilir. Buna rağmen veri taşıma işlemi tamamen başka bir yazılım aracılığı ile yapılmalıdır. Yani XML, kendi başına bir ağ protokolü olmamaktadır.

İşaretleme Dili Ne Anlama Gelmektedir?

İşaretleme dili genel olarak bir metnin nasıl görülmesi gerektiğini ve bunun ne anlama geldiğini göstermek için birim ve sistemler için oluşturulan ek açıklama olmaktadır. Yani metnin işlenmesi ve görüntülenmesi gibi durumlardan önce düzenlenmesi için yazılmış bir düzenleme planı olarak da görülebilir. İşaretleme dili olarak açıklanan şey, çok sayıdaki sembol ve işaretin metin üzerinde ne gibi işlevleri olduğunu belirtmektedir. Buna örnek olarak başlık kısmında “bu bir başlıktır” ya da silinecek herhangi bir sayfaya “bu sayfa silinecek” gibi açıklamaların yer alması verilebilir. Teknolojin gelişmesinden önce bu tip düzenleme işlemlerini editörler hallediyordu, fakat işlerin dijital boyuta geçmesi ile işaretleme dilinin üzerine çok fazla yük bindi. Bu her iki taraf için de oldukça olumlu oldu. İşaretleme dilinde çok sayıda etiket ve açıklama yer almaktadır. Sembollerin her biri farklı bir anlama gelir. İşaretleme dilinin ne anlama geldiğini iyice kavradığınıza göre XML hakkında aklınıza takılan şeyler daha bir oturmuş demektir. Şimdi XML hakkındaki tüm detaylara daha rahat bir bakış açısı ile bakabilirsiniz.

XML Nasıl Bir İşaretleme Dilidir?

XML, dünya çapında en fazla bilinen işaretleme dili olmaktadır. Bu kadar bilinmesinden dolayı en sık kullanılan unvanını da taşımaktadır. Çoğu kişi XML işaretleme dilinin neye benzediğini merak etmektedir. Bir XML dokümanı genel olarak <etiket>, <,> ya da /şeklinde görülebilir. <,> ve / bitiş etiketi arasında olurken, <etiket> başlangıç etiketini temsil eder. Bu öğeler sırası ile iç içe geçmektedir ve bir ağaç gövdesi oluşturmaktadır. Bu verilerin genel amacı metnin ne olduğunu tanımlamayı içerir. XML ile metinde nerede virgül, nerede soru imleci, nerede başlık, nerede büyük harf ya da nerede bold yazım türü yer almalıdır net bir şekilde görebilirsiniz. Tamamen kullanıcı dostu bir işaretleme dili olan XML ile uygulamalarınızı ve metin dosyalarınızı rahatlıkla düzenleyebilir ve işleyebilirsiniz. Buna bir örnek şu şekilde verilebilir;

 

<?xml version =”1.0” encoding=”utf-8”?>

<ileti>

<kategori>XML Nedir</kategori>

<konu>XML Özellikleri Nelerdir</konu>

</ileti>

 

Bu bir XML örneğidir. Bu noktada yer alan “ileti” kök olmaktadır. Altında yer alan bilgiler ise alt yaprakları temsil etmektedir.  Eğer XML neye benziyor diye bir soru işaretiniz varsa tıpkı bu şekilde görünüyor diyebiliriz. XML, hem insanlar hem de makineler tarafından okunup, anlaşılacak şekilde oluşturulmuştur. Bu nedenle son derece insan dostudur. Oldukça kolay bir işaretleme dili olan XML hakkında en ufak bir bilgisi dahil olmayan birisi, Yukarıda yer alan XML örneğini okuyarak ne anlatmaya çalıştığını net bir şekilde kavrayabilir.

XML’nin Genel Özellikleri Nelerdir?

XML’nin belli başlı özellikleri bulunmaktadır. Bunlar şu şekilde sıralanabilir;

  • XML, meta işaretleme dili olmaktadır. Bunun anlamı, herhangi bir uygulama için verinin içeriğini ve içerdiği verileri tanımlamasıdır. XML, uygulamaya özel bir işaretleme dili oluşturan bir meta dilidir. 
  • HTML ve XML’de etiket kullanılmaktadır, fakat HTML verinin yalnızca görünümünü tanımlar. XML ise verinin ne olduğunu tanımlamaktadır. Yani HTML ve XML birbirleri için kullanılmaz. Fakat HTML verilerinin içerisine XML etiketleri yerleştirerek beraber kullanım gerçekleştirilebilir. 
  • XML, herhangi bir platform ve sistemden bağımsız olmaktadır. Bu nedenle işletim sistemi ne olursa olsun XML okuyacak şekilde oluşturulmuş her bir program içerik okumayı ve işlemeyi gerçekleştirebilir.
  • XML işaretleme dili, hem insanların hem de makinelerin okuyup, anlayabileceğini bir biçimde üretilmiştir.
  • Bilgi depolama ve iletim için oldukça sağlam bir format sağlamaktadır. XML, kanıtlanmış standartlar sayesinde sağlam olmaktadır. Yani test edilip bu dayanıklılığı doğrulanabilir.
  • XML, belge türünde bazı kurallar tanımlar. Yani hangi DTD’yi kullanacağına kendisi karar verir.
  • XML, öğelerinde tanımlama konusunda oldukça esnektir. Fakat çok sayıdaki alanda da katı kuralları bulunmaktadır. Buna örnek olarak etiketlerin nereye yerleşeceği, etiketlerin neye benzeyeceği, hangi adların uygun olduğu vb. kuralları belirler. HTML çoğunlukla ufak hataları görmezden gelse de XML bu konuda oldukça katı ve tutucudur. XML üzerinde en ufak bir hata bile yer almamalıdır.
  • HTML’nin kullandığı etiketler önceden belirlenmiş olsa da XML, veri yapısını açıklamak için ihtiyaç duyulan tüm etiketlerin kullanımına izin vermektedir. Yeter ki verinin ne olduğu rahatça anlaşılabilsin!

XML Dosyası Nedir?

XML dosyasına genel olarak bakıldığı zaman yalnızca bir metin belgesi olduğu görülebilir. Bu sebeple metin editörü ya da web tarayıcısı ile açılabilir ve düzenlenebilir. XML dosyası, Office programları ve geliştirme ortamları ile direkt açılmaktadır. Bunun yanı sıra online ortamlarda yer alan editör ve düzenleyiciler ile iyi bir etkileşimi vardır. XML, dosya uzantısı olarak da kullanılabilmektedir. XML dosyaları ihtiyaç duyulduğu zamanlarda farklı bir biçime dönüştürülebilir. XML, genel olarak bakıldığı zaman metin tabanlı olduğu için en basit yollar kullanılarak bir metin dosyasına çevrilebilir. Bunun yanı sıra PDF, XSD, CSV gibi farklı biçimlere de çevrilebilir, fakat bunu yapmak için farklı yöntemler kullanılmalıdır. Dönüştürme işlemi için en basit yöntem online editör siteleridir.

XML Uygulaması Nedir?

XML’nin temel anlamda bir uygulama üzerinde işaretleme dilleri tasarlamak için bir meta işaretleme dili olduğunu biliyoruz. Her uygulamanın kendisine özel bir kelime bilgisi bulunmaktadır. Buna örnek olarak CML dili bir XML uygulaması olmaktadır. XML uygulaması tamamen ücretsizdir. Bunun yanı sıra arkasında çok ciddi bir destek yer almaktadır. XML, uygulaması geniş çaplı olarak kullanılabilir.

 

Bir önceki yazımıza https://smartpro.com.tr/wordpress-nedir-ne-tur-web-siteleri-yapilabilir  linkinden ulaşabilirsiniz.

 

Net framework