Php

Temel programlama dilleri söz konusu olduğunda, web geliştirme için öğrenmemiz gerekenlerin başında üç alan geliyor. Bilgisayar programlama dilleri arasında en popüler yere sahip olan bu üç alan birçok programcının gözdesi konumunda: HTML, CSS ve JavaScript. Teknoloji çevrelerinde sıkça karşılaşacağınız bu kavramlar web geliştiricileri için de kritik öneme sahiptir. Teknolojiye aşina olanların referans olarak gördükleri dillerinden bir diğeri ise PHP programlama dilidir. Peki bu nedir ve web geliştirme öğrenmek için gerçekten yararlı bir programlama dili midir?

Bir Betik (Script) Dili Olarak PHP

PHP (PHP’nin kısaltması: Hypertext Preprocessor), genellikle “sunucu tarafı” web geliştirmede kullanılan bir betik dilidir. (Endişelenmeyin, bunun ne anlama geldiğini bu yazıda göreceksiniz.) Hepsini sıralamak için önce bir kodlama dilinin ne olduğunu anlamak çok önemlidir. Komut dosyası dilleri (PHP ve JavaScript ile Ruby gibi dilleri de içeren bir programlama dili ailesi), bir sitenin kodunda adım adım yürütülmesi gereken işlemleri otomatikleştirmek için kullanılan bir kodlama dili alt kümesidir.

Bu, kullanıcının eylemlerine yanıt olarak bir ekranda açılan diyalog kutuları, karşılıklı mesajlarla tanımlanmış kullanıcı davranışına cevap veren sohbetler veya bir kullanıcı bir sayfada belirli bir noktadan geçtiğinde gerçekleşen animasyon ve buna ihtiyaç duyan herhangi bir dinamik web sitesi işlevi gibi şeyleri içerir. Bu şekilde, kullanıcının bir siteyi manuel olarak yeniden yüklemesine gerek kalmadan söz konusu eylemler ekranda meydana gelir. 

PHP gibi betik dilleri, HTML ve CSS web sayfalarının yerleşimini ve görünüşünü belirlerken, betik dillerinin statik bir web sayfasını (HTML ve CSS ile oluşturulmuş) belirli eylemleri “anlatması” anlamında, HTML ve CSS gibi biçimlendirme dillerinden farklıdır. JavaScript üzerine az da olsa bir zaman harcadıysanız bu size tanıdık gelebilir. Peki PHP, JavaScript ile yapabileceğiniz şeyleri başarmanın başka bir yolu mu? Tam olarak değil.

PHP İşlevleri

Daha önce de belirtildiği gibi, istemci tarafında yürütülen JavaScript gibi bir dilin aksine, PHP genellikle sunucu tarafında bir dil olarak kullanılır. Peki bunun anlamı nedir? Programlama açısından, kullanıcının web tarayıcısı üzerinden gerçekleştirilen web sitesi etkinliğini ifade eder. “Müşteri tarafı”, interneti kullanırken gördüğünüz taraftır. HTML, CSS ve JavaScript gibi “müşteri tarafındaki” diller, web tarayıcılarının bilgisayar ekranınızdaki içeriği ayrıştırıp içeriğe çevirebilecekleri talimatlar verir. Bu listede JavaScript (PHP gibi bir betik dili) olduğuna dikkat edin. Yine, JavaScript tarafından yazılan işlemler istemci tarafında gerçekleşir; JS, web tarayıcınızda anlaşılabilecek ve uygulanabilecek talimatları sağlar. 

Öte yandan, sunucu tarafı etkinliği, bir web sunucusuna (web sayfalarını, görüntüleri, ortamları ve diğer varlıkları depolayan yazılım veya donanım) istekleri gönderen bir web tarayıcısı içerir; web tarayıcısı tarafından işlenebilir ve kullanıcının ekranında içeriğe dönüştürülebilir. Buradaki müşteri tarafı aktivitesinden temel fark, bu sürecin bir sunucu ile iletişimi içermesi ve tamamen müşterinin tarayıcısında tamamlanmamış olmasıdır. 

PHP’nin Farkları

Başka bir deyişle, JavaScript gibi bir istemci tarafı kodlama dili, bir kullanıcının web tarayıcısında zaten mevcut olan içeriği içeren görevleri otomatikleştirebilir, ancak PHP gibi bir sunucu tarafı kodlama dili, bir web sitesinin sunucusundan veya veri tabanından içerik istemek ve yapmak için kullanılır. Bu içerik sitenin kullanıcısı tarafından görünür ve erişilebilir durumdadır. Web sitesi verimliliğini, yükleme hızlarını ve depolama kapasitesini korumak için, tüm varlıklar yerel olarak web sayfalarında her zaman depolanamaz.

Örneğin, bir PHP betiği en son üç blog gönderinizin otomatik olarak sitenizin ön sayfasında görünmesini sağlayabilir. Bu durumda, gönderiler sitenin sunucusunda depolanır ve en son yayınlanan üç alandan birini işgal ettiğinde çağrılır. Bu, hem yayınları sitenize önceden yüklemek hem de yeni içerikler yayınlandığında yayınları yüklemek ve güncellemede site yöneticisinin yükünü alır. 

PHP betikleri aynı zamanda sitenizi ekranını değiştirmeye ve gerektiği şekilde web sunucunuzdan içerik eklemeye yönlendiren koşullu (if / else / endif) ifadeleri içerebilir. Buna, site yöneticisi “x” alanına bir video bağlantısı yüklerse, sitenin videoyu sunucusundan yükleyeceği ve kullanıcı için görüntüleyeceğini belirleme gibi eylemler içerebilir. Komut dosyası, yönetici bir bağlantı yüklemezse, sayfanın bunun yerine “y” varsayılan resim göstereceğini belirtebilir. 

Sonuçta PHP’nin sunucu tarafındaki eylemleri, bir web sitesine tamamen yeni bir dinamik olasılık düzeyi sunar. Bu açıdan özellikle web geliştiriciler için php eğitimi almanın önemi büyüktür.

Bir önceki yazmıza https://smartpro.com.tr/sistem-uzmani-kimdir/ linki üzerinden ulaşabilirsiniz.